Fatih, Tarihi yarımada (Suriçi) denen İstanbul şehrinin ilk kurulduğu ve geliştiği bölgenin tamamını kaplayan ve İstanbul'un merkezi sayılan ilçe. Güneybatıdan Zeytinburnu, kuzeybatıdan Eyüp ilçeleri ile kuzeyden Haliç, doğudan İstanbul Boğazı ve güneyden Marmara Denizi ile çevrilidir. Fatih İlçesi, 1928'den 2008'e kadar Eminönü'yle beraber Tarihi Yarımadadaki iki ilçeden biri olmuştur. 2008'de Eminönü İlçesi'nin varlığının ortadan kaldırıp Fatih İlçesi'ne katılmasından beri tüm Tarihi yarımada üzerindeki tek ilçe haline gelmiştir. Kırsal yerleşimi olmayan ve 17 km²'lik bir alanı kaplayan Fatih İlçesi 57 mahalleden oluşmaktadır.
Adı
Konstantinopolis 1453'te Osmanlılar tarafından fethedildiğinde Ortodoks Patrikhanesi, Ayasofya'nın hemen yanında yer almaktaydı. Patrikhane fethi izleyen günlerde önce Havariyun Kilisesi'ne daha sonra da Fener'e taşındı. Fatih Sultan Mehmet fethin onuncu yılında yıktırdığı Havariyun Kilisesi'nin yerine kendi adıyla anılan büyük bir külliye yaptırdı. Fatih Külliyesi'nin çevresinde zamanla bir Müslüman mahallesi ortaya çıktı. Külliyenin adıyla anılmaya başlayan bu mahalle Fatih semtine ve ilçesine adını vermiştir.

Tarihçe
Ana madde: Ä°stanbul'un tarihi

Yapılar
İstanbul şehrinin en eski yerleşim alanlarından biri olan Fatih İlçesi, tarihsel yapılar açısından oldukça zengindir.İstanbul Üniversitesinin arkasında kalan ,Şimdi müftülük olarak kullanılan bina 1826 yılına kadar Ağa Kapısı yani Yeniçeri Ağasının bulunduğu Kışlaydı ve civarında Yeniçeri Ortaları ve Yeniçerilerin talim yaptığı Etmeydanı bulunmaktaydı..

Fatih'in, camileriyle, türbeleriyle mistik bir havası vardır. Esas istanbul olarak anılmaktadır.

Fatih ilçe sınırındaki surlarBuradaki en önemli anıtsal yapı olan Fatih Camii yine Fatih Sultan Mehmet tarafından yaptırılmıştır. Fatih camii bu bölgedeki en fazla ziyaret edilen cami durumundadır. Fatih Camii'nin Osmanlı Tarihi açısından bir diğer önemi de açılan ilk medreselerin bu camiinin bünyesinde olmasıdır. Şu anda hala bu medreseler üniversite öğrencileri tarafından kullanılmaktadır. Tarihi değere sahip Zeyrek Camii kiliseden camiye çevrilmiştir. İskender Paşa Camii, Hırka-i Şerif Camii, Vefa Camii, yine bölgedeki en önemli anıtsal yapılardır.

Fatih'i Beyazıt'a bağlayan ana cadde olan Fevzi Paşa Caddesi Roma döneminden beri aynı işlevini sürdürmektedir. Yine çok önemli bir yapı olan tarihi su kemeri aynı bölgede bulunmaktadır.

Fatih semti oldukça yüksek bir yerde kurulmuştur. Çeşitli manzara noktalarından Haliç ve İstanbul Boğazı rahatlıkla izlenebilir. Şehirin en eski yerleşim alanlarından bazılarının bulunduğu Fatih ilçesi, tarih­sel yapılar açısından oldukça zengindir.Bizans, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerinde cazibesinden hiçbir şey kaybetmemiştir ve sınırları içinde çok önemli tarihi ve turistik eserler barındırır. Sadece Türkiye'de değil dünyada da eşine az rastlanan bu eserlerden bazıları şunlardır:

Aksaray Valide Sultan Camii
Anemas zindanları ve kuleleri
Aya Ä°rini Kilisesi
Ayasofya
Ayıos Yeosyios - Hagios Georgios Patrikhane Aya Yorgi Kilisesi
Beyazıt Camii
Beyazıt Meydanı
Bonus Aspar Sarnıcı
Bulgar (Stafi Stefanos) Kilisesi
Ağa kapısı,Yeniçeri Ağasının makamı
Burmalı Sütun
Çemberlitaş
Dar'ül Muallimat (Çapa Anadolu Öğretmen Lisesi)
DikilitaÅŸ
Duyunu Umumiye(Ä°stanbul Erkek Lisesi)
Fatih Camii
Fener Rum Erkek Lisesi
Etmeydanı
Hırka-i Şerif Camii
Hora-Khora Manastırı
Ä°stanbul Ãœniversitesi
Kapalıçarşı
Kariye Camii
Kıztaşı (Markinos) Sütunu
Küçük Ayasofya Camii
Laleli Camii
Melandisia (Mevlana) Kapı
Mısır Çarşısı
Mihrimah Sultan Camii
Nuruosmaniye Camii
Örmeli Sütun
Pertevniyal Valide Sultan Sebili
Sultanahmet Camii
Sultanahmet Meydanı
Süleymaniye Camii
Åžehzade Camii
Tekfur Konstantinnos Porfirogennatos Sarayı
Topkapı Sarayı
Valens Kemeri
Yavuz Sultan Selim Camii
Yedikule Hisar ve Zindanları
Yeni Camii
Yerebatan Sarayı
Zeyrek (Pantokrator Kilisesi) Camii
Zeyrek (Pantokrator Fildami) Kapalı Sarnıcı

İdari yapı
İlçenin tümü İstanbul kentinin tarihsel çekirdeği olan suriçinde yer alır. Fatih Belediyesi 1984'e değin İstanbul Belediyesi'ne bağlı bir şubeyken, yapılan bir düzenlemeyle İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne bağlı bir ilçe belediyesi durumuna getirilmiştir. İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi’nde 16 Temmuz 2008 tarihinde kabul edilen karara göre Fatih ilçe sınırları mevcut mahalleler birleştirilerek yeni mahalleler oluşturulmuştur. Oluşturulan yeni mahalller şöyledir:

Aksaray Mahallesi: Kürkçübaşı, Çakırağa, Yalı, İnebey mahallelerinin birleştirilmesiyle.
AkÅŸemsettin Mahallesi: Hoca Ãœveys, Hasan Halife mahallelerinin birleÅŸtirilmesiyle.
Ali Kuşçu Mahallesi: Şeyh Resmi, Kirmasti mahallelerinin birleştirilmesiyle.
Atikali Mahallesi: BeyceÄŸiz, Kocadede mahallelerinin birleÅŸtirilmesiyle.
Ayvansaray Mahallesi: Kasım Gürani, Molla Aşkı, Avcıbey, Atik Mustafapaşa, Balat Karabaş mahallelerinin birleştirilmesiyle.
Balat Mahallesi: Katip Musluhiddin, Tevkii Cafer, Hızır Çavuş, Tahta Minare, Hatip Musluhittin mahallelerinin birleştirilmesiyle.
CerrahpaÅŸa Mahallesi: DavutpaÅŸa, Kasap Ä°lyas mahallelerinin birleÅŸtirilmesiyle.
Cibali Mahallesi: Haydar, Haraççı Karamehmet, Kasap Demirhun mahallelerinin birleştirilmesiyle.
DerviÅŸali Mahallesi: DerviÅŸali, Kariye, Hamami Muhiddin mahallelerinin birleÅŸtirilmesiyle.
Haseki Sultan Mahallesi: Nevbahar, Keçi Hatun mahallelerinin birleştirilmesiyle.
Hırka-i Şerif Mahallesi: Muhtesip İskender, Mimar Sinan, Keçeci Karabaş mahallelerinin birleştirilmesiyle.
İskenderpaşa Mahallesi: İskenderpaşa, Sofular, Baba Hasan Alemi, Gureba Hüseyinağa mahallelerinin birleştirilmesiyle.
Karagümrük Mahallesi: Neslişah, Hatice Sultan mahallelerinin birleştirilmesiyle.
Kocamustafapaşa Mahallesi: Sancaktar Hayrettin, Abdiçelebi, Hacıhüseyinağa, Küçükmustafapaşa mahallelerinin birleştirilmesiyle.
Mevlanakapı Mahallesi: Melek Hatun, Veledi Karabaş, Beyazıdağa mahallelerinin birleştirilmesiyle.
Molla Gürani Mahallesi: Molla Şeref, Muratpaşa, Ördek Kasap mahallelerinin birleştirilmesiyle.
Seyyid Ömer Mahallesi: Seyyid Ömer, Uzun Yusuf mahallelerinin birleştirilmesiyle.
Silivrikapı Mahallesi: Arabacı Beyazıt, Cambaziye mahallelerinin birleştirilmesiyle.
Sümbül Efendi Mahallesi: Ali Fakih, Hacı Hamza mahallelerinin birleştirilmesiyle.
Şehremini Mahallesi: Deniz Abdal, İbrahim Çavuş, Ereğli mahallelerinin birleştirilmesiyle.
Topkapı Mahallesi: Arpa Emini, Fatma Sultan, Beyazıdağa mahallelerinin birleştirilmesiyle.
Yavuz Sultan Selim Mahallesi: Müftü Ali, Abdi Subaşı, Küçük Mustafapaşa mahallelerinin birleştirilmesiyle.
Yedikule Mahallesi: Hacı Evhaddin, İmrahor mahallelerinin birleştirilmesiyle.
Zeyrek Mahallesi: Sinanağa, Hüsambey, Kırkçeşme mahallelerinin birleştirilmesiyle.

Böylece 24'e indirilen mahalle sayısı Eminönü ilçesinin Fatih ilçesi ile birleştirilmesiyle bu sayıya Eminönü'ndeki mahallelerde eklenmiştir. Bu mahalleler şunlardır:

Alemdar Mahallesi
BalabanaÄŸa Mahallesi
Beyazid Mahallesi,
Binbirdirek Mahallesi,
Cankurtaran Mahallesi,
DemirtaÅŸ Mahallesi,
Emin Sinan Mahallesi,
Hacı Kadın Mahallesi,
Hobyar (Eminönü) Mahallesi,
Hoca Gıyasettin Mahallesi,
Hoca PaÅŸa Mahallesi,
Kalenderhane Mahallesi,
Katip Kasım Mahallesi,
Kemal PaÅŸa Mahallesi,
Küçük Ayasofya Mahallesi,
Mercan Mahallesi,
MesihpaÅŸa Mahallesi,
Mimar Hayrettin Mahallesi,
Mimar Kemallettin Mahallesi,
Molla Fenari Mahallesi,
Molla Hüsrev Mahallesi,
Muhsine Hatun Mahallesi,
NiÅŸanca Mahallesi,
Rüstempaşa Mahallesi,
Saraç İshak Mahallesi,
Sarıdemir Mahallesi,
Sultanahmet Mahallesi,
Sururi Mahallesi,
Süleymaniye Mahallesi,
Åžehsuvarbey Mahallesi,
Tahtakale Mahallesi,
Taya Hatun Mahallesi,
Yavuz Sinan Mahallesi.

CoÄŸrafi Durumu
Fatih İlçesinin; Kuzeyinde Haliç, Güneyinde Marmara, Doğusunda Eminönü İlçesi ve Batısında Eyüp ve Zeytinburnu İlçeleri bulunur. İlçenin 10.50 km2 dir. Denizden yüksekliği 60 m.dir. Tarım arazisi yoktur.

İstanbul’un en eski İlçelerinden olan Fatih kuzey ve batıdan tarihi surlarla çevrilidir. Haliç Ayvansaray’ dan Yedikule’ye kadar uzanan bir bölümü tamir gören bu surlar Fatih İlçesini Eyüp ve Zeytinburnu İlçelerinden ayırır.Haliç ve Marmara kıyılarındaki deniz surları büyük ölçüde tahrip olduğu, zarar gördüğü için günümüze kadar ulaşmamıştır. Atatürk Köprüsünden itibaren başlayan Atatürk Bulvarı, Mustafa Kemal Caddesi, Fatih ile Eminönü İlçesini birbirinden ayırır. Daha önceleri, tek ilçe iken 1928’ de Eminönü ve Fatih olarak iki ilçeye ayrılan eski İstanbul’u meydana getiren bu yarımada Türklerin İstanbul’u alışlarıyla birlikte ilk yerleşim yerleridir. İstanbul’un ulaşımını sağlayan 3 ana cadde Fatih İlçesinden geçer, bunlar; Saraçhane başından Edirnekapı’ya uzanan Macar Kardeşler ve Fevzi Paşa Caddeleri, Aksaray’ı Topkapı’ya bağlayan Vatan Caddesi ve Aksaray’ı yine Topkapı’ya bağlayan Millet Caddesi’dir. Haliç kıyısı boyunca Ayvansaray, Demirhisar, Balat İskelesi, Abdülezel Paşa Caddeleri uzanır. Son zamanlarda bu caddeler üzerinde yeşil alanlar oluşturulmuştur. İlçenin Marmara kıyısından Sirkeci’yi Bakırköy’e bağlayan sahil yolu geçer, yine bu sahil yolu üzerindeki yeşil alanlar meydana getirilmiştir. İstanbul’u Avrupa’ya bağlayan ve şehrin Batı yakasındaki banliyö ulaşımını sağlayan demiryolu da bu caddeye paralel devam eder.

Eğitim Kurumları
Sultanahmet Endüstri Ve Meslek Lisesi, Kadırga Teknik Ve Endüstri Meslek Lisesi, İstanbul Lisesi, Şehremini Anadolu Lisesi, Gelenbevi Anadolu Lisesi, Samiha Ayverdi Anadolu Lisesi, Darüşşafaka Lisesi, Fatih Kız Lisesi,beyazıt ford otosan ilköğretim okulu Pertevniyal Lisesi, Fatih Ticaret Lisesi, Sultanselim Kız Mes­lek Lisesi, Fatih Îmam-Hatip Lisesi, Özel Eresin Otelcilik ve Turizm Meslek Lisesi, Sahakyan Nunyan Ermeni Lisesi, Özel Fe­ner Rum Erkek Lisesi, Ahmet Rasim Lisesi, Çapa Atatürk İlköğretim Okulu, Çapa İlköğretim Okulu, Çapa Anadolu Öğretmen Lisesi, Vatan Lisesi, Özel Yuvakimyon Rum Kız Lisesi’dir.

İstanbul Ticaret Üniversitesi'nin Eminönü Kampüsü, İstanbul Üniversitesi’ne bağlı Cerrahpaşa ve İstanbul (Çapa) Tıp Fakülte­leri ve Atatürk Çağdaş Yaşam Çok Programlı Lisesi'de vardır.

Ulaşım
Kabataş-Zeytinburnu ve Topkapı-Habibler tramvay hatları, bazı deniz yolu ulaşım yerleri, Vatan Caddesi üzerindeki Metro ağı(M1 Aksaray-Havalimanı) ve bir çok otobüsün geçtiği yol hattı üzerinde olduğundan ulaşımı en kolay ilçelerden birisidir.

Hastaneleri
Fatih ilçesi ülkenin dört bir yanından gelen hasta ve hasta yakınlarını ağırlamaktadır. Bunun nedeni ise ilçede bir çok hastane bulunmasıdır. Genellikle Çapa Tıp Fakültesi'nin adı geçse de ilçe de ayrıca Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Vakıf Gureba Hastanesi, Haseki Hastanesi, İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi gibi bir çok büyük hastane'nin yanı sıra özel hastaneler ve polikliniklerde bulunmakta.

Ekonomi
İlçe genellikle ticaret,imalat, sanayi ve turizm ağırlıklı bir görünümdedir. Çapa semtinde eczane ve hazır yemek sektörünün geliştiği görülmektedir.

Spor
İlçenin Profesyonel liglerde ki en büyük temsilcisi Fatih Karagümrük'tür. Kırmızı-Siyahlı renklere sahip olan takım, 1958-1963 ve 1983-84 yılları arasında Birinci Lig'de (Süper Lig) mücadele etmiştir. Türk Futbolu'na birçok yıldız kazandıran takım 2010-2011 sezonunda Bölgesel Amatör Lig'de 3.Profesyonel Lig'e çıkma mücadelesi verecektir. Fatih Belediye Başkanı Mustafa Demir'in büyük destek verdiği kulüp yakın zamanda tesisleşme konusunda bir hayli mesafe kaydetti. Demir'in katkılarıyla geçtiğimiz sezonlarda "Karagümrük SK Hizmet Binası" ve 2010 yazında "Karagümrük SK Altyapı Tesisleri" hizmete girmiştir.

Ana dil ve Etnik köken
İlçede yaşayan nüfusun ana dili Türkçe ve Kürtçedir. Bazı bölgelerde Rumca, Gürcüce, Ermenice, İbranice konuşan nüfus yaşar. Zira Rum Ortodokslar, Gürcüler ile Ermeni ve Museviler kendi ana lisanlarına, örf ve adetlerine bağlıdırlar. Çingeneler azdır ve Türkçe konuşurlar. Diğer Etnik gruplar yekün tutmayacak kadar azdır ve Türkçe konuşurlar.

Müze ve Tiyatrolar
Çevre Tiyatrosu, Fatih Reşat Nuri Sahnesi,Fatih Bld. Zübeyde Hanım Kültür Merkezi, Fethiye Müzesi, İmrahor Anıtı, İBB Karikatür Ve Mizah Müzesi, İtfaiye Müzesi, Kariye Müzesi, Tekfur Sarayı. Ayrıca bir çok kütüphanesi bulunmaktadır.

Nüfus
Fatih İlçesi'nin nüfus gelişimi İstanbul'un diğer ilçelerinden farklı olmuştur. Eski Eminönü İlçesinde 1960'lerda başlayan nüfustaki gerileme 1990'lı yıllarda da eski Fatih İlçesinde başlamıştır. Bugün de ilçe nüfusu gerilemektedir. Bunun başlıca nedenleri gelişim alanlarının darlaşması, ekonomik olanakları gelişenlerin başka ilçelere taşınması ve önemli bölgelerin konut alanı olmaktan çıkıp iş alanı niteliği kazanmasıdır.

Yıllar 1935 1940 1945 1950 1955 1960 1965 1970 1975 1980 1985 1990 1997 2000 2007 2009
Fatih Nüfusu 251,437 266,272 292,089 359,909 433,629 435,446 482,451 554,659 627,012 567,902 590,842 545,908 497,839 463,626 455,498 433,796