Sponsor Bağlantılar
SPONSOR


Fatih


Fatih İstanbul Sohbet
İstanbul Fatih sohbet Odaları, Fatih’te bulunan yakınlarınız ve arkadaşlarınız ile sohbet ve chat yapabileceginiz sohbet odaları
Fatih ilçesinin havadan kısmen görünümü, ortada Süleymaniye Camii ve Beyazıt Kulesi (Ekim 2014)

Adı
Konstantinopolis 1453’te Osmanlılar tarafından fethedildiğinde Ortodoks Patrikhanesi, Ayasofya’nın hemen yanında yer almaktaydı. Patrikhane fethi izleyen günlerde önce Havariyun Kilisesi’ne daha sonra da Fener’e taşındı.

Fatih Sultan Mehmet fethin onuncu yılında yıktırdığı Havariyun Kilisesi’nin yerine kendi adıyla anılan büyük bir külliye yaptırdı. Fatih Külliyesi’nin çevresinde zamanla bir Müslüman mahallesi ortaya çıktı. Külliyenin adıyla anılmaya başlayan bu mahalle hızla klasik bir Osmanlı-Türk şehri halini almış, Fatih semtine ve ilçesine adını vermiştir.

Tarihçe
Ana madde: İstanbul’un tarihi
Coğrafi durumu
Fatih İlçesi, kuzeybatıda Eyüp ilçesi, kuzeyde Haliç, güneyde Marmara Denizi, batıda Zeytinburnu ilçesiyle komşudur. İlçenin yüzölçümü 15.62 km²’dir (1562 hektar). İlçenin deniz seviyesinden yüksekliği ortalama 60 m’dir. Tarım arazisi yoktur. Tarihi Yarımada 7 tepe üzerine kurulmuştur, şiirlere konu olan İstanbul’un yedi tepesi, Fatih sınırları içinde kalır.

Fatih’in sınırlarını tarihi surlar ile Haliç ve Marmara Denizi belirler. Haliç Ayvansaray’dan Yedikule’ye kadar uzanan surların bir bölümü tamir görmüştür ve Fatih’i Eyüp ve Zeytinburnu ilçelerinden ayırır. Haliç ve Marmara kıyılarındaki deniz surları büyük ölçüde tahrip olduğu için günümüze kadar ulaşamamıştır. Kıyılarının toplam uzunluğu 14 km’dir.

Nüfus
Yıl Fatih Eminönü[a 1] Toplam
1965[2] 344.602 137.849 482.451
1970[3] 417.662 136.997 554.659
1975[4] 504.127 122.885 627.012
1980[5] 474.578 93.324 567.902
1985[6] 497.459 93.383 590.842
1990[7] 462.464 83.444 545.908
2000[8] 403.508 55.635 459143
2007[9] 422.941 32.557 455.498
2008[10] veri yok veri yok 443.955
2009[11] veri yok veri yok 433.796
2010[12] veri yok veri yok 431.147
2011[13] veri yok veri yok 429.351
2012[14] veri yok veri yok 428.857
2013[15] veri yok veri yok 425.875
2014[16] veri yok veri yok 419.266
2015[17] veri yok veri yok 419.345
Fatih İlçesi’nin nüfus gelişimi İstanbul’un diğer ilçelerinden farklı olmuştur. Eski Eminönü İlçesinde 1960’lerda başlayan nüfustaki gerileme 1990’lı yıllarda da eski Fatih İlçesinde başlamıştır. Bugün de ilçe nüfusu gerilemektedir. Bunun başlıca nedenleri gelişim alanlarının darlaşması, ekonomik olanakları gelişenlerin başka ilçelere taşınması ve önemli bölgelerin konut alanı olmaktan çıkıp iş alanı niteliği kazanmasıdır.

İdari yapı
İlçenin tümü İstanbul kentinin tarihsel çekirdeği olan suriçinde yer alır. 1928’de İstanbul İli Merkez İlçesi Eminönü ve Fatih ilçeleri kurularak ikiye bölündü. Fatih ve Eminönü ilçeleri 1984’e değin İstanbul Belediyesi’ne bağlı bir şubeyken, yapılan bir düzenlemeyle İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı ilçe belediyeleri durumuna getirildiler. 29 Mart 2009 tarihinde yürürlüğe giren 5757 sayılı kanunla, Tarihi Yarımada’nın iki ilçesi (Fatih ve Eminönü), “Fatih” adı altında tek bir ilçeye dönüştürülmüştür.

Mahalleler
Fatih İlçesi bugün 57 mahalleden oluşmaktadır:

Aksaray
Akşemsettin
Alemdar
Ali Kuşçu
Atikali
Ayvansaray
Balabanağa
Balat
Beyazıt
Binbirdirek
Cankurtaran
Cerrahpaşa
Cibali
Demirtaş
Derviş Ali
Eminsinan
Hacıkadın
Haseki Sultan
Hırkai Şerif
Hobyar
Hoca Gıyasettin
Hocapaşa
İskenderpaşa
Kalenderhane
Karagümrük
Katip Kasım
Kemalpaşa
Küçükayasofya
Kocamustafapaşa
Mercan
Mesihpaşa
Mevlanakapı
Mimar Hayrettin
Mimar Kemalettin
Molla Fenari
Molla Gürani
Molla Hüsrev
Muhsinehatun
Nişanca
Rüstempaşa
Saraç İshak
Sarıdemir
Seyyid Ömer
Silivrikapı
Sultanahmet
Sururi
Süleymaniye
Sümbülefendi
Şehremini
Şehsuvarbey
Tahtakale
Tayahatun
Topkapı
Yavuzsinan
Yavuz Sultan Selim
Yedikule
Zeyrek
Yapılar
Marmaray kazıları neticesinde 8500 yıllık bir tarihe sahip olduğu anlaşılan[18] İstanbul şehrinin en eski yerleşim alanlarından biri olan Fatih İlçesi, tarihsel yapılar açısından oldukça zengindir. Tarihi Yarımada Fatih, Roma İmparatorluğu’nun en önemli merkezlerinden biri olma özelliğine sahip bir yer olmasının yanında 1058 yıl Bizans’a, 469 yıl Osmanlı Devleti’ne başkentlik yapmıştır. Bu özelliği dolayısıyla Tarihi Yarımada’da bu üç önemli medeniyete ait çok önemli eserleri bir arada görmek mümkündür. Tarihi yarımada, üzerinde yer alan Roma, Bizans ve Osmanlı dönemlerinden kalma eserlerle adeta bir açık hava müzesi görünümündedir.

İstanbul Surları
Walls of Constantinople.JPG
Ana madde: İstanbul Surları
İstanbul’un çevresinde bulunan, Bizans zamanında yapılmış şehir duvarlarıdır. İstanbul’un etrafını çeviren surlar tarihte 5. yüzyıldan başlayarak inşa edilmiş, yıkılmalar ve yeniden yapmalarla dört defa elden geçmiştir. Son yapımı MS 408’den sonradır. II. Theodosius (408-450) zamanında İstanbul surları Sarayburnu’ndan Haliç kıyısı boyunca Ayvansaray’a bu taraftan, ve Marmara kıyısı boyunca Yedikule’ye, Yedikule’den Topkapı’ya, Topkapı’dan Ayvansaray’a uzanıyordu.

Fatih ilçesi bugün yalnızca kuzey ve batıdan tarihi surlarla çevrilidir. Haliç kıyısındaki Ayvansaray’dan Marmara kıyısındaki Yedikule’ye kadar uzanan bir bölümü tamir gören bu surlar Fatih İlçesini Eyüp ve Zeytinburnu ilçelerinden ayırır. Haliç ve Marmara kıyılarındaki deniz surları büyük ölçüde tahrip olduğu, zarar gördüğü için günümüze kadar ulaşmamıştır.

Ayasofya
Ana madde: Ayasofya
Bizans İmparatoru I. Jüstinyen tarafından M.S. 532 – 537 yılları arasında İstanbul’un tarihi yarımadasındaki eski şehir merkezine inşa ettirilmiş bazilika planlı bir patrik katedrali olup, 1453 yılında İstanbul’un Türkler tarafından alınmasıyla Fatih Sultan Mehmet tarafından camiye dönüştürülmüştür ve günümüzde müze olarak hizmet vermektedir.[19][20] Ayasofya, mimari bakımdan, bazilika planı ile merkezî planı birleştiren, kubbeli bazilika tipinde bir yapı olup kubbe geçişi ve taşıyıcı sistem özellikleriyle mimarlık tarihinde önemli bir dönüm noktası olarak ele alınır.

Topkapı Sarayı

Topkapı Sarayı
Ana madde: Topkapı Sarayı
Topkapı Sarayı Fatih Sultan Mehmed tarafından 1478’de yaptırılmış,Abdülmecit’in Dolmabahçe Sarayı’nı yaptırmasına kadar yaklaşık 380 sene boyunca devletin idare merkezi ve Osmanlı padişahlarının resmi ikametgahı olmuştur. Kuruluş yıllarında yaklaşık 700.000 m²’lik bir alanda yer alan sarayın bugünkü alanı 80.000 m²’dir.[21]

Sultan Ahmet Camii

Sultan Ahmet Camii
Ana madde: Sultan Ahmet Camii
1609-1616 yılları arasında sultan I. Ahmet tarafından İstanbul’daki tarihî yarımadada, Mimar Sedefkâr Mehmet Ağa’ya yaptırılmıştır. Cami Mavi, yeşil ve beyaz renkli İznik çinileriyle bezendiği için ve yarım kubbeleri ve büyük kubbesinin içi de gene mavi ağırlıklı kalem işleri ile süslendiği için Avrupalılarca “Mavi Cami (Blue Mosque)” olarak adlandırılır. Ayasofya’nın 1934 yılında camiden müzeye dönüştürülmesiyle, İstanbul’un ana camii konumuna ulaşmıştır.

Aslında Sultan Ahmet Camii külliyesiyle birlikte, İstanbul’daki en büyük yapı komplekslerinden biridir. Bu külliye bir cami, medreseler, hünkar kasrı, arasta, dükkânlar, hamam, çeşme, sebiller, türbe, darüşşifa, sıbyan mektebi, imarethane ve kiralık odalardan oluşmaktadır. Bu yapıların bir kısmı günümüze ulaşamamıştır.

Mısır Çarşısı
Ana madde: Mısır Çarşısı
Eminönü’nde Yeni Camii’nin arkasında ve Çiçek Pazarı’nın yanındadır. İstanbul’un en eski kapalı çarşılarından olan Mısır Çarşısı, 1660 yılında Turhan Sultan tarafından yaptırılmıştır. Mimarı Kazım Ağa’dır. Çarşı son olarak 1940-1943 yılları arasında İstanbul Belediyesi tarafından restore edilmiştir.

Camiiler
Fatih İlçesindeki en önemli dini anıtsal yapılardan biri olan Fatih Camii yine Fatih Sultan Mehmet tarafından yaptırılmıştır. Fatih camii bu bölgedeki en fazla ziyaret edilen cami durumundadır. Fatih Camii’nin Osmanlı Tarihi açısından bir diğer önemi de açılan ilk medreselerin bu camiinin bünyesinde olmasıdır. Şu anda hala bu medreseler üniversite öğrencileri tarafından kullanılmaktadır. Tarihi değere sahip Zeyrek Camii kiliseden camiye çevrilmiştir. İskender Paşa Camii, Hırka-i Şerif Camii, Vefa Camii, yine bölgedeki en önemli anıtsal yapılardır. Fatih İlçesi sınırları içindeki tarihsel nitelikli camilerden bazıları;

Beyazıt Camii
Bali Paşa Camii
Bodrum Camii
Fatih Camii
Fenari İsa Camii
Haseki Camii
Hırka-i Şerif Camii
İskenderpaşa Camii
Küçük Ayasofya Camii
Laleli Camii
Mihrimah Sultan Camii
Nuruosmaniye Camii
Pertevniyal Valide Sultan Camii
Sultan Ahmet Camii
Süleymaniye Camii
Şehzade Camii
Yavuz Selim Camii
Yeni Camii
Zeyrek (Pantokrator Kilisesi) Camii
Kiliseler
Aya İrini Kilisesi
Ayıos Yeosyios – Hagios Georgios Patrikhane Aya Yorgi Kilisesi
Surp Asdvadzadzin Kilisesi (İstanbul Ermeni Patrikhanesi’nin ana kilisesi)
Sveti Stefan Kilisesi
Diğer tarihsel yapılar ve mekanlar

İstanbul Arkeoloji Müzesi
Fatih’i Beyazıt’a bağlayan ana cadde olan Fevzi Paşa Caddesi Roma döneminden beri aynı işlevini sürdürmektedir. Yine çok önemli bir yapı olan tarihi Bozdoğan (Valens) Kemeri aynı bölgede bulunmaktadır.

Fatih semti oldukça yüksek bir yerde kurulmuştur. Çeşitli manzara noktalarından Haliç ve İstanbul Boğazı rahatlıkla izlenebilir. Şehrin en eski yerleşim alanlarından bazılarının bulunduğu Fatih ilçesi, tarih­sel yapılar açısından oldukça zengindir.Bizans, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerinde cazibesinden hiçbir şey kaybetmemiştir ve sınırları içinde çok önemli tarihi ve turistik eserler barındırır. Sadece Türkiye’de değil dünyada da eşine az rastlanan bu eserlerden bazıları şunlardır:

Aspar Sarnıcı
Bâb-ı Âli (İstanbul Valiliği)
Blahernai Sarayı
Beyazıt Meydanı
Beyazıt Kulesi
Büyük Postane
Cibali Tütün Fabrikası
Çemberlitaş Sütunu
Dar’ül Muallimat (Çapa Anadolu Öğretmen Lisesi)
Duyunu Umumiye(İstanbul Erkek Lisesi)
Fener Rum Erkek Lisesi
Etmeydanı
Gülhane Parkı
Hora Manastırı
İstanbul Arkeoloji Müzesi
İstanbul Belediye Sarayı
İstanbul Üniversitesi
Kapalıçarşı
Kariye Camii
Kıztaşı (Markinos) Sütunu
Melandisia (Mevlana) Kapı
Pertevniyal Valide Sultan Sebili
Sepetçiler Kasrı
Sirkeci Garı
Soğukçeşme Sokağı
Sultanahmet Meydanı
Burmalı Sütun
Alman Çeşmesi
Örme Dikilitaş (Konstantin Dikilitaşı)
Dikilitaş
Tekfur Konstantinnos Porfirogennatos Sarayı
Türk ve İslâm Eserleri Müzesi
Valens Kemeri
Yedikule Hisar ve Zindanları
Yerebatan Sarnıcı
Yılanlı Sütun
Zeyrek (Pantokrator Fildami) Kapalı Sarnıcı
Müzeler
Fatih İlçesi’ndeki başlıca müzeler şunlardır;

Ayasofya
Topkapı Sarayı
Yerebatan Sarnıcı
İstanbul Arkeoloji Müzesi
Türk ve İslâm Eserleri Müzesi
Kariye Camii
Tekfur Sarayı
Büyük Saray Mozaikleri Müzesi
Karikatür ve Mizah Müzesi
Sağlık Müzesi
Türkiye İş Bankası Müzesi
İstanbul İslam, Bilim ve Teknoloji Müzesi
İtfaiye Müzesi
Eğitim

İstanbul Üniversitesi’nin Beyazıt Meydanı’nda bulunan tarihî ana kapısı ve arka kısımda görülen Beyazıt Kulesi
Fatih İlçesi eğitim kurumları açısından oldukça zengindir. İlçe sınırları içinde 66 ilköğretim ve dengi eğitim kurumu bulunur. Ayrıca aralarında İstanbul Lisesi, Davutpaşa Lisesi, Pertevniyal Anadolu Lisesi, Vefa Lisesi, Cağaloğlu Anadolu Lisesi ve Fener Rum Erkek Lisesi gibi pek çok köklü ortaöğrenim kurumunun bulunduğu 37 lise barındırır.

Yükseköğretim kurumları arasında İstanbul Üniversitesi önemli bir yer tutar. İstanbul Üniversitesi’nin merkez binası ve çoğu fakülteleri bu ilçede yer almaktadır; Tıp (Çapa), Diş Hekimliği, Cerrahpaşa Tıp, Hukuk, Edebiyat, Fen, İktisat, Eczacılık, Hasan Ali Yücel Eğitim, İlahiyat, Su Ürünleri, İletişim ve Siyasal Bilgiler fakülteleri.

İstanbul Üniversitesi’nin dışında, Biruni Üniversitesi, Kadir Has Üniversitesi merkez kampüsü, İstanbul Ticaret Üniversitesi Eminönü Kampüsü ve Marmara Üniversitesi rektörlüğü Tarihi yarımada içindeki diğer yükseköğretim kurumlarıdır.

Ulaşım
Fatih İlçesi, hem kara, hem deniz hem de raylı sistemleriyle İstanbul’un ulaşımı en kolay ilçelerden birisidir.

Atatürk (Unkapanı) Köprüsünden itibaren başlayan Atatürk Bulvarı ve daha güneydeki Gazi Mustafa Kemal Paşa Caddesi, 2008’e kadar Eminönü ve Fatih ilçeleri arasında sınır oluşturuyordu. İstanbul kent içi ulaşım bağlantılarından bazıları Fatih İlçesi’nden geçer. Bunlardan başlıcaları Saraçhanebaşı’ndan Edirnekapı’ya uzanan Macar Kardeşler ve Fevzi Paşa caddeleri, Aksaray’ı Topkapı-Edirnekapı Caddesi’ne bağlayan Vatan Caddesi ile yine Aksaray’ı Topkapı’ya bağlayan Millet Caddesi’dir. Haliç kıyısı boyunca Ayvansaray, Mürsel Paşa, Abdülezel Paşa, Kadir Has ve Ragıp Gümüşpala caddeleri yer alır. Bu caddelerle Haliç arasında yeşil alanlar yer alır. İlçenin Marmara kıyısından Sirkeci’yi Bakırköy’e bağlayan “sahil yolu” da denen Kennedy Caddesi geçer. Atatürk (Unkapanı) ve Galata köprüleri tarihî yarımadayı Beyoğlu yakasına bağlar.

Sirkeci Garı
Sirkeci Garı’ndan başlayıp İstanbul’u Avrupa’ya bağlayan ve kentin Avrupa Yakasındaki banliyö ulaşımını sağlayan çift hatlı demiryolu da yer yer sahil yoluna paralel olarak uzanır. 1992’de hizmete giren Zeytinburnu-Kabataş tramvay hattı Millet Caddesi, Ordu Caddesi, Divan Yolu ile Sirkeci’ye ulaştıktan sonra Galata Köprüsü üzerinden Karaköy’e ulaşır. Aksaray’dan başlayan M1 hafif metro hattı Atatürk Uluslararası Havalimanı’nda noktalanır.

Fatih İlçesi bir yarımada olarak suyolu ulaşımında oldukça avantajlı bir konumdadır; Sirkeci-Harem arasında feribot, Eminönü iskelesinden ise Kadıköy, Üsküdar ve İstanbul Boğazı’na şehir hatları seferleri düzenlenir. İDO Yenikapı İskelesi’nden ise Bakırköy, Bostancı ve Kadıköy’e deniz otobüsü seferleri düzenlenir. Haliç kıyısındaki Ayvansaray, Balat ve Fener iskelelerinden ulaşımdan çok gezinti amaçlı Haliç seferleri düzenlenir.

Sağlık
Fatih ilçesi ülkenin dört bir yanından gelen hasta ve hasta yakınlarını ağırlamaktadır. Bunun nedeni ise ilçede birçok hastane bulunmasıdır. Genellikle Çapa Tıp Fakültesi’nin adı geçse de ilçe de ayrıca Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Vakıf Gureba Hastanesi, Haseki Hastanesi, İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi gibi birçok büyük hastane’nin yanı sıra özel hastaneler ve poliklinikler de bulunmakta.

Ekonomi
İlçenin ekonomik, özellikle de ticari fonksiyonu dışında diğer önemli fonksiyonları turizm, idari ve eğitimsel fonsiyonlardır. Tarihi yarımada üzerinde yer alan Roma, Bizans ve Osmanlı eserleri ilçede turizm fonksiyonuna giderek önem kazandırmaktadır; özellikle yarımadanın eski Eminönü İlçesi içinde kalan kısmındaki işyerleri giderek turizme dönük işletmelere dönüşmektedir. İstanbul Valiliği’nin burada bulunması, İstanbul ilinin birçok önemli resmi dairesinin de burada yer almasına yol açmıştır.

Çapa semtinde eczaneler ve sağlık ekipmanları satan işletmeler yoğunlaşmıştır. Laleli semtinde, ağırlıklı olarak Bağımsız Devletler Topluluğu ve Ortadoğu ülkelerine dönük satış yapan konfeksiyon mağazaları yoğunlaşmıştır.

Spor
İlçenin profesyonel futbol liglerindeki en büyük temsilcisi İstanbulspor olmuştur. 1926’da İstanbul Lisesi öğrencileri tarafından kurulan İstanbulspor uzun aralıklarla da olsa 2000’li yılların ortalarına kadar Süper Lig’de mücadele etmiş, ancak daha sonra içine düştü mali ve idari kriz nedeniyle 2. Lig’e gerilemiştir. Fatih Karagümrük, İstanbulspor kadar başarılı olamamışsa da taraftar olarak ilçenin en güçlü kulübü olmuştur. Kırmızı-Siyahlı renklere sahip olan takım, 1958-1963 ve 1983-84 yılları arasında 1. Lig’de (Süper Lig) mücadele etmiştir. Türk Futbolu’na birçok yıldız kazandıran takım 2010-2011 sezonunda Bölgesel Amatör Lig’de 3. Profesyonel Lig’e çıkma mücadelesi verecektir. Kulüp yakın zamanda tesisleşme konusunda bir hayli mesafe kaydetmiştir. Bir diğer ünlü spor kulübü ise Vefa Spor Kulübü’dür. Süper Lig’in kuruluşundan 1970’lerin ortalarına kadar aralıklı da olsa bu ligde mücadele eden Vefa, daha sonra düşüşe geçerek amatör lige kadar geriledi. Yeşildirek 1960’ların başında Süper Lig’de oynayıp halen amatör ligde mücadele eden bir başka Fatih İlçesi kulübüdür. İstanbul Güreş İhtisas Kulübü güreş branşında Türkiye’nin önde gelen kulüplerindendir. Başlıca spor tesisleri Vefa Stadı ile Vefa Spor Salonu’dur.

Politika





Yazı hakkında görüşlerinizi belirtmek istermisiniz?

Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız.

SPONSOR