
İç Anadolu Bölgesi

İç Anadolu Bölgesi
Aksaray
Ankara
Çankırı
EskiÅŸehir
Karaman
Kayseri
Kırıkkale
Kırşehir
Konya
NevÅŸehir
NiÄŸde
Sivas
Yozgat
İç Anadolu Bölgesi, Anadolu'nun orta kısmında yer alan Türkiye'nin yedi coÄŸrafi bölgesinden biridir.Türkiye'de geliÅŸmiÅŸ bölgeler arasında yer alır. Bu konumu sebeÂbiyle bu bölgeye "Orta Anadolu" da denir. İç Anadolu Bölgesi'nin yüz ölçümü 151.000 km² olup bu alan Türkiye topraklarının %21'ini kaplar.[1] DoÄŸu Anadolu'dan sonra ikinci büyük bölgemizdir. GüneydoÄŸu Anadolu Bölgesi dışında diÄŸer bölgelerin hepsiyle komÅŸudur. Aynı zamanda Türkiye'de "tahıl ambarı" olarak da anımsanır.
İl merkezleri temel alındığında, İç Anadolu Bölgesi sınırları içinde yer alan 13 ili şunlardır:
Aksaray
Kayseri
Kırıkkale
Kırşehir
Konya
NevÅŸehir
NiÄŸde
Yozgat
EskiÅŸehir
Sivas
Karaman
Çankırı
Ankara
Bölümleri
İç Anadolu Bölgesi Konya,Yukarı Sakarya,Orta Kızılırmak ve Yukarı Kızılırmak Bölümü olmak üzere dört bölüme ayrılır:
Konya Bölümü
Ana madde: Konya Bölümü
Konya Bölümü, İç Anadolu Bölgesi'nin güney ve güneybatı kısmını kapsar. Konya Bölümü'nde düzlükler çok geniş yer kaplar, büyük bir kapalı havza şeklindedir. Güneyden ve batıdan Toros Dağları ile çevrili olan, doğu ve kuzeydoğu kısmında Obruk ve Cihanbeyli platoları yer alan bölümün orta kısmında ülkemizin en büyük ovalarından Konya Ovası bulunmaktadır. Bölümde yer alan Türkiye'nin en büyük ikinci gölü olan Tuz Gölü, Akşehir , Eber Gölleri ve Çavuşçu yer alır. Türkiye'nin sofralık tuz ihtiyacının büyük bir kısmı, Tuz Gölü'nden karşılanmaktadır.
Bölüm, İç Anadolu Bölgesi'nin en kurak ve nüfus yuğunluğu en az olan kısmıdır. Bozkırların geniş yer kapladığı bölümde en çok küçükbaş hayvan beslenir. Şeker, çimento, besin, dokuma, makina imalat, tarım aletleri fabrikaları ile cıva işletmeleri, bölümdeki başlıca endüstri kuruluşlarıdır.
Orta Kızılırmak Bölümü
Ana madde: Orta Kızılırmak Bölümü
İç Anadolu'nun, Çankırı'dan Toroslar'a kadar uzanan, içine Kızılırmak yayını alan kısmıdır. Alan bakımından bölgenin en büyük bölümüdür. Kuzey kesimi daha engebelidir. Güney kesiminde plato ve ova düzlükleri yaygındır. Ortada ise geniş Kızılırmak platosu bulunur. Erciyes volkanik dağı bu bölümde yer alır.Kapadokya bu bölümde yer alır. Niğde-Nevşehir.
Tarım alanlarının oranı verimli volkanik topraklarla kaplı güney kesimden daha yüksektir. İç Anadolu'da kırsal nüfus yoğunluğunun en fazla olduğu bölümdür. Kayseri, Niğde, Nevşehir, Kırşehir, Yozgat ve Kırıkkale bölüm içinde yer alan illerdir.
Bölüm İç Anadolu Bölgesi'nin orta kesiminde yer alır. Güneyinde Hasan, Erciyes, Merlendiz sönmüş volkanlar bulunur. Bölümde kuzey daha engebelidir. Bölümde Bozok platosu geniş yer tutar. Bu bölümde nüfus yoğundur. Orta Kızılırmak Bölümünde karasal iklim etkilidir. Yazlar sıcak ve kurak, kışlar ise soğuk ve kar yağışlıdır. Genellikle bu bölüm bozkırlarla kaplıdır. Kızılırmak bölümün en önemli akarsuyudur. Bu bölümde Kayseri en büyük yerleşim birimidir. Ayrıca bu bölümde halı, seker, meyve suyu, sucuk ve pastırma fabrikaları bulunur. En önemli ekonomik gelir tarımdır. Tiftik keçisi ve koyun besiciliği de yaygındır.
Yukarı Sakarya Bölümü
Ana madde: Yukarı Sakarya Bölümü
Bu bölüm Kızılırmak'ın, Karadeniz Bölgesi ile Doğu Anadolu arasına sokulan yukarı çığırını kaplar. İç Anadolu'nun en küçük, en engebeli bölümüdür.Ortalama yükselti 1300-1650 metre arasındadır.
DaÄŸlarla kuÅŸatılmış bir havza görünümündedir. EnÂgebeli olduÄŸu için tarım alanlarının oranı daha düşüktür. Nüfusu seyrek, kentleÅŸme oranı düşüktür. Bölgenin kışın en soÄŸuk bölümü burasıdır. Bölümde Sivas ili bulunmaktadır. Bolumun en onemli sehri Sivas'tır.
Bölge, yeryüzü ÅŸekilleri bakımından sade bir görünüme sahiptir. Yer ÅŸekilleri çeÅŸitlilik göstermez. EngebeÂli araziler fazla olmadığı için, kara ve demiryolu ulaşıÂmına oldukça elveriÅŸlidir. Bölgenin çoÄŸu yerinde geÂnellikle 1000 m yükseltiye sahip düzlükler bulunur. En alçak yerleri olan Sakarya ve Kızılırmak vadilerindeki yükselti 700 m civarındadır.
Bölgenin güneyinde Kuzeydoğu-güneybatı doğrultusunda uzanan dağlar volkanik kökenli dir. Başlıcaları; Hasandağı, Karacadağ, Karadağ, Erciyes Dağı ve Melendiz Dağları'dır. Bölgedeki kıvrım dağları ise doğuda geniş bir alan kaplar. En önemlileri, Ak dağlar, Hınzır Dağı, Tecer Dağı ve Yıldız Dağları'dır.
Platolar en fazla bu bölgemizde yer alır. Batıda Haymana ve Cihanbeyli, güneyde Obruk, doÄŸuÂda da Bozok (Kızılırmak) plâtolarıyla, Ege Bölgesi sınırı boyunca Yazılıkaya (Bayat) ve DoÄŸu AnadoÂlu Bölgesi sınırı boyunca da Uzunyayla gibi platolara sahiptir. Tuz Gölü çevresi Türkiye'nin en büyük kapalı havzasıdır.
İç Anadolu'nun bazı ovaları oldukça geniÅŸtir. Konya ovası, Türkiye'nin en büyük ovasıdır. Eski bir göl tabanıdır. GeniÅŸ ovalardan diÄŸeri Tuz Gölü'nün güÂneyindeki Aksaray Ovası'dır. Haymana platosunun batısındaki Yukarı Sakarya Ovası da geniÅŸ alan kaplar. Küçük ovalar olan EskiÅŸehir, Ankara, KayÂseri ve Develi ovaları, platolar arasındaki çukurluklarda yer almaktadır.
İç Anadalu Bölgesi'nin Orta Kızılırmak bölümü geniş çaplıdır. Bu bölgedeki dağlar sönmüş yanar dağlardandır. Kışın yağışlı yazın ise sıcaktır. Doğal bitki örtüsü bozkırdır. Buğday, arpa, ayçiçeği ve çavdar yetiştirilir.
İç Anadolu Bölgesi'nin en önemli akarsuları Kızılırmak, Sakarya Nehri, Porsuk ve Delice çaylarıÂdır. Bu bölge akarsuları kapalı havzada akan sel rejimli akarsulardır. İlkbahar yağışlarıyla taÅŸar, yaÂzın kuruyacak hale gelir.
İç Anadolu Bölgesi'nin güney kesimleri sularını denizÂlere gönderemez. Bu nedenle kapalı havzalar geniÅŸ bir alan kaplar. Kapalı havzaların geniÅŸ olanları, KonÂya Ovası, Tuz Gölü ve AkÅŸehir - Eber gölleri çevreÂsinde yer alır. Seyfe Gölü, Sultan Sazlığı (Yaygölü) gibi küçük kapalı havzalar da bulunmaktadır. İç AnaÂdolu Bölgesi'nin büyük bir bölümü sularını Kızılırmak, Sakarya ve YeÅŸilırmak'ın kolu olan Çekerek suyu saÂyesinde Karadeniz'e gönderir. GüneydoÄŸusundaki Uzunyayla yöresi, sularını Seyhan'ın kolu olan Zamantı suyu sayesinde Akdeniz'e gönderir. Sel rejimli akarsuların en fazla bulunduÄŸu bölgedir.
Bölgenin en büyük gölü Tuz Gölü'dür. Bu göl buÂharlaÅŸmanın etkisiyle yazın büyük ölçüde küçülmektedir. Tuz Gölü, tektonik oluÅŸumludur. DerinliÄŸi fazla deÂÄŸildir. Gölün alanı kışın ve ilkbaharda fazla alan kaplaÂdığı halde, yazın buharlaÅŸma ve beslenme yetersizliÂÄŸinden dolayı kapladığı alan azalır. Tuz ihtiyacımızın %30'unu karşılar. DiÄŸer önemli gölleri ise AkÅŸehir, Eber, Ilgın (Çavuşçu), Tuzla, Seyfe, Mogan ve gölleridir. Sakarya nehri üzerinde ise Sarıyar ve Gökçekaya barajları bulunur.
Bölgenin çevresi yüksek daÄŸlarla çevrili olduÄŸundan, denizlerin nemli ılıman havası bölgeye sokulamaz, bu nedenle bölgede, yazları sıcak ve kurak, kışları soÄŸuk ve kar yağışlı karasal iklim hakimdir. BölgeÂde, doÄŸuya doÄŸru gidildikçe yüksekliÄŸin artmasına baÄŸlı olarak karasallık derecesi artar ve kış sıcakÂlıkları çok düşük deÄŸerlere ulaşır.
İç Anadolu, ülkemizin en az yağış alan bölgesiÂdir. Ortalama yağış 400 mm civarındadır. Bölge, en fazla yağışı ilkbahar aylarında saÄŸanak halinde alır. En kurak mevsim yazdır. Yazların kurak olması ve yaz kuraklığının erken baÅŸlaması sebze türü bitkiler üzerinde olumsuz etki yapar. Bölgenin ve ülkemizin en az yağışlı yeri Tuz Gölü çevresidir (320 mm).
Yağışların azlığı bölgenin deniz etkisine kapalı olmasından kaynaklanmaktadır. Denizden gelen nemli hava kütlesi, nemini, dağların denize bakan yamaçlarında yağış halinde bırakır. İç Anadolu Bölgesi'ne doğru eserken artık kurudur.
Bölgede görülen yağışlar konveksiyonel ve cepheÂsel kökenlidir. Kırkikindi adı da verilen konveksiyonel yağışlar İlkbaharda yaygındır.
Bölgenin tabii bitki örtüsü bozkırdır. Bozkır, ilkbaÂhar yaÄŸmurlarıyla yeÅŸeren, birkaç ay yeÅŸil kalan, yaz sıcaklığı ile sararan ot topluluÄŸudur.
İç Anadolu Bölgesi ülkemiz ormanlarının %7 sini kaplayarak bölgeler arasında 6. sırada yer alır. Ovaları şunlardır: Kayseri, Konya, Ereğli, Aksaray, Sakarya, Eskişehir, Ankara, Develi, Nevşehir, Kırşehir, Sivas. En büyük ovası Konya Ovası'dır.
Dağları: Karadağ, Karacadağ, Sündiken, Türkmen, Ayaş, Elmadağ, İdris, Sivrihisar, Yıldız Dağları, Çamlıbel, Hınzır, Tahtalı, Tecer Dağları ve Akdağlar, Erciyes, Melendiz ve Hasan Dağlarıdır. Bölgenin en yüksek dağı Erciyes dağı'dır (3917 m) ve volkanik bir dağdır. Platoları: Obruk, Cihanbeyli, Haymana, Yazılıkaya, Uzunyayla, Bozok ve Kızılırmak platolarıdır. Ayrıca Türkiye'nin en çok plato olan bölgsi de bu bölgedir.
Sanayi
Sivas'ta: Lokomotif, besin, motor, çimento ve inşaat malzemeleri sanayii ile devlet demir yollarının tren, vagon imalatı yapan TÜDEMŞAŞ fabrikası vardır.
Ankara'da: Makine, uçak, savunma sanayii, elektrikli ev aletleri, elektronik, dokuma, gıda ve içki, tarım araçları, çimento, alçı ve mobilya sanayii,elektrik üretimi-kömür madeni,trona madeni üretimi ve soda külünün ihracatı
Konya'da: Tarım araçları, besin, motor, çimento, süt ürünleri ve inşaat malzemeleri sanayi, EREĞLİ ŞEKER,Çumra Şeker Fabrikası,ILGIN ŞEKER fabrikası ve Konya şeker fabrikası bulunmaktadır.
Niğde'de: Rot başı fabrikası,halı fabrikası,şeker fabrikası,gazoz fabrikası,beton santrali,otomotiv yan sanayi
Kayseri'de: Halıcılık, mobilya, şeker fabrikası, yem, savunma sanayi, kimyasal ürünler, elektronik, beyaz eşya, cnc tezgah üretim sanayi, meyve suyu, pamuklu dokuma, pastırma ve sucuk üretim merkezleri gibi azami 1100 fabrika ile anadolunun üretim lokomotifi.
Kırıkkale'de: Orta Anadolu petrol rafinerisi, silah fabrikası, demir -çelik endüstrisi
Eskişehir'de: Besin, yem, çimento endüstrisi, raylı sistemler, lokomotif(Tülomsaş), hava sanayi(Tusaş,TEI)
Yozgat'ta: Çimento,linyit kömür madeni,Şeker fabrikası,besin,tekstil
| Ek | Boyut |
|---|---|
| icanadolu.png | 25.03 KB |
- Emre's blog
- Yorum yazmak için giriş yapın veya kayıt olun
- Yazıcı-dostu sürüm
- 816 okunma
- Send to friend
